تا در فصل پس از آن به اصولى كه هر يك مفتاح كارگشا براى اهل معنى در فهم اسرار و رموز بسيارى از آيات و روايات است اشارتى شود . و الله سبحانه فتّاح القلوب و منّاح الغيوب . با يكى از اساتيد بزرگوارم اعنى جناب آية اللّه ، علّامه آقا سيّد محمد حسن الهى تبريزى ( روحى فداه ) كه دستور العمل سير و سلوك كسب مىكردم پرسشهايى پيش مىآوردم و آن جناب جواب مىفرمود ؛ و هر گاه سؤالاتم به تسلسل مىافتاد ، مىفرمود : إن شاء اللّه چند بار شكار بفرماييد پاسخ اين پرسشها روشن مىشود . اين بيان استاد ( رضوان اللّه عليه ) كلامى كامل شايان بسيار آفرين و سزاوار تمجيد و تحسين ، و مورد تدبر و تحقيق و تنقيب است چه اين كه به تعبير آن جناب شكار كردن كه نتيجه عرفان عملى است موجب علم ذوقى و شهودى است و آن دارايى است ، و اما عرفان نظرى علم مفهومى و دانايى است ، و عمده دارايى است كه ذوقى است . در علم عرفان از اين دارايى تعبير به ذوق مىشود . علامه قيصرى در چند جاى شرح فصوص الحكم ذوق را معنى كرده است از آن جمله در شرح فصّ هودى فرمايد : المراد بالذوق ما يجده العالم على سبيل الوجدان و الكشف لا البرهان و الكسب ، و لا على طريق الأخذ بالإيمان و التقليد ؛ فإنّ كلا منهما و إن كان معتبرا بحسب مرتبته لكنّه لا يلحق بمرتبة العلوم الكشفية ؛ إذ ليس الخبر كالعيان . ( شرح قيصرى بر فصوص الحكم ، چاپ سنگى ، ص 245 ، ستون اول ، س 10 ) . يعنى مراد از ذوق آن علوم و معارفى است كه به وجدان و كشف حاصل مىشوند نه به برهان و كسب و نه از طريق اخذ به ايمان و تقليد ، زيرا كه هر يك از برهان و كسب و اخذ به ايمان و تقليد اگرچه در حدّ و مرتبت خود معتبر است و لكن ذوق كه وجدان و كشف است علم عيانى است و آن دگرها علم خبرىاند و خبر مانند عيان نيست .